Autisme, blijven malen over een gebeurtenis: mini-trauma

Romeinse zuil en deel van fresco

Als je autistisch bent ken je het wel: steeds blijven denken aan iets wat eerder gebeurde, en dat je niet lekker zit. Wat deed je fout? Wat bedoelde de ander precies? Wat heb je niet goed begrepen?

Rumineren, heet dat (en ik vermoed dat ook niet-autisten daar soms last van hebben).

Het vervelende is dat je het niet los kunt laten, en dat het veel negatieve emoties geeft: schaamte, angst, schuldgevoelens.

Hoe komt dat, en wat kun je er aan doen?

Fragmenten uit het verleden

Wat gebeurt er?

Wat er in feite gebeurt, is dat je een gebeurtenis uit het verleden niet kunt omzetten in een `normale’ herinnering. Een normale herinnering betekent dat je beseft dat iets in het verleden plaats vond. Wanneer je de herinnering ophaalt, voel je je niet als tijdens die gebeurtenis. Je kijkt misschien geamuseerd terug, of met een gevoel van weemoed, maar de herinnering heeft geen zware impact op hoe je je in het nu voelt.

Een gebeurtenis waarover je blijft malen, komt niet in dat soort geheugen terecht. Je beleeft die gebeurtenis als het ware steeds weer opnieuw, en steeds weer opnieuw vraag je je af wat je verkeerd hebt gedaan, wat je anders had moeten doen.

Blijven door malen over een gebeurtenis lijkt in dat opzicht op een traumatische herinnering. Het is dus een soort mini-trauma.

Traumatische herinnering

Herinneringen bestaan in twee vormen. De ene vorm is de niet-traumatische herinnering. Die vormen een verhaal (dat in de loop van je leven steeds een beetje verandert) met een begin en een einde, en de bijbehorende emoties kun je je wel herinneren, maar je wordt er niet door overspoeld.

De andere vorm is de traumatische herinnering. Die vormt geen logisch verhaal met een begin en een einde, maar bestaat uit flarden. Die flarden gaan gepaard met heel sterke emoties, die je in het hier en nu voelt. Soms ken je niet eens de relatie tussen die sterke emoties en zo’n flardje herinnering.

Hoe komt dat blijven malen?

Er zit duidelijk iets in de weg, wanneer je zo blijft malen, dat verhindert dat er een “normale” herinnering ontstaat.
De oorzaak is, heb ik het idee, als volgt:

Wanneer je met andere mensen bent (een gesprek voert, of het woord neemt in een vergadering bijvoorbeeld), heb je erg veel tegelijkertijd te doen. Je moet letten op de gezichtsuitdrukkingen en de houdingen van de anderen, je moet de eigen lijn van je verhaal vasthouden, en je moet letten op hoe je reageert op anderen, wat je voelt.

Als je autistisch bent lukt dat simpelweg niet. Je kiest dus (zonder dat je je daarvan bewust bent) een van die dingen uit, en concentreert je daarop. Meestal zal dat de lijn van je verhaal zijn, en wanneer je in gesprek met anderen bent, de inhoud van hun woorden.

Later realiseer je je (meestal ook zonder je daar echt bewust van te zijn) dat je dingen over het hoofd hebt gezien. Dat maakt je zenuwachtig, want je beseft dat er tijdens die gebeurtenis van alles afspeelde waar je geen controle over had, doordat je het niet in de gaten had.

Daardoor ben je niet in staat er een “normale” herinnering van te maken. Je blijft malen over wat zich aan jouw waarneming onttrokken zou kunnen hebben.

En dan?

Hoe kun je het malen stoppen? Dat is lastig, maar ik denk dat een aantal dingen kunnen helpen.

1.- Je realiseren dat je aan het malen bent, en weten hoe dat komt. Het scheelt al heel veel wanneer je je bewust wordt van het feit dat je aan het malen bent.

2.- Er op vertrouwen dat anderen je zullen laten weten wanneer er iets mis liep dat je niet in de gaten had. Wanneer je het moeilijk vindt om daarop te vertrouwen, kun je je voornemen om aan iemand te vragen hoe het liep.

3.- Proberen bij jezelf na te gaan hoe je je toen precies voelde. Was er iemand die onbeschoft tegen je deed, en voelde je dat? Is dat waardoor je nu aan het malen blijft? Bedenk dan wat je nu (of morgen) daar aan kunt doen. Een mailtje schrijven, een gesprek aangaan, of je voornemen om beter op te passen bij die persoon.

4.- Je best doen om “in het nu” te komen. Wie ooit aan mindfulness heeft gedaan weet hoe je dat doet. Concentreer je op je ademhaling, en probeer daarna je aandacht te leggen op steeds een lichaamsdeel, vanaf je voet tot en met je hoofd. Probeer te voelen hoe je je nu voelt. Wees niet boos wanneer je gedachten afdwalen, maar probeer gewoon opnieuw je aandacht te richten op je ademhaling, en dan op je lichaam.

Een gedachte over “Autisme, blijven malen over een gebeurtenis: mini-trauma

  1. Bij Zen.nl noemen we onverwerkte ervaringen bubbels. Je verwerkt ze door ze tijdens mediteren boven te laten komen in de vorm gedachtes en gevoelens/associaties. Als je daar in mee gaat voed je ze, gat er steeds meer een geloof/realiteit van maken. Als je teruggaat naar je ademhaling en ze loslaat, komen ze nog een aantal keren terug in een andere context, en laat je ze weer los. Als dat vaak genoeg gebeurd is verbind je, onbewust de punten, en heb je, samen met je onbewuste, een objectiever geheugen gereconstrueerd. Bovendien geeft dat proces je extra inzicht in hoe dingen samenhangen dat veel breder toepasbaar is, en uiteindelijk zelfs tot verlichting kan leiden. Een belangrijke oorzaak van de biasen zijn nl. De systeem-fouten in je denken.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.