{"id":829,"date":"2016-07-04T10:58:46","date_gmt":"2016-07-04T10:58:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/?p=829"},"modified":"2021-11-22T19:19:03","modified_gmt":"2021-11-22T19:19:03","slug":"andreas-burnier-metselaar-van-de-wereld","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/2016\/07\/andreas-burnier-metselaar-van-de-wereld\/","title":{"rendered":"Andreas Burnier, Metselaar van de wereld"},"content":{"rendered":"

Voor wie Andreas Burnier<\/a> niet kent: zij (niet hij) was een intellectueel zeer begaafde, zeer breed ge\u00efnteresseerde, zeer eigenzinnige vrouw, wetenschapper, romanschrijver, essayist. Ik heb destijds veel van haar boeken gelezen, en was altijd blij wanneer ze haar commentaar gaf op maatschappelijke ontwikkelingen in de vorm van ingezonden brieven, interviews of essays.<\/p>\n

Met veel plezier heb ik haar biografie gelezen, die niet alleen een erg mooie ingang geeft voor haar werk, in context, maar die ook tot denken aanzet (zoals Andreas zelf ook altijd deed).<\/p>\n

Om een beetje een idee te geven over haar veelzijdigheid: ze schreef over het gevoel eigenlijk een jongen te zijn, lang voordat anderen dat deden, ze schreef haarscherpe stukken over de ongelijkwaardigheid van vrouwen ten opzichte van, ze schreef even haarscherpe stukken over waar feministen uit die tijd in haar ogen de fout in gingen (bijvoorbeeld dat klassenstrijd feminisme overbodig zou maken), ze durfde het aan, in een tijd waarin iedereen pro-euthanasie was, te analyseren wat er fout aan is (en ze gaf ook aan dat ze, hoewel ze voor het recht op abortus was, vond dat abortus werd voorgesteld als een veel te vanzelfsprekende beslissing), en ze was belezen in de filosofie, in de letteren, in de antroposofie, het boedhisme, het hindoe\u00efsme, en in christelijke, joodse en islamitische mystiek.<\/p>\n

Ze was, voor WO II, het enige kind (na de oorlog kreeg ze nog een broertje) in een liberaal, niet praktiserend Joods gezin in den Haag. In de oorlog zijn zij en haar ouders alle drie apart ondergedoken. Andreas heeft van haar 11de tot haar 15de in veertien verschillende gezinnen gezeten.Na de oorlog is het contact tussen haar en haar ouders nooit echt wat geworden. Ze functioneerde onafhankelijk. Ze las enorm veel, verprutste haar studententijd, trouwde, kreeg een kind, ging filosofie studeren, met bijvak criminologie, werd uitgekozen door de criminoloog Nagel (de\u00a0ook schrijver J.B.Charles) om te promoveren, werd niet lang na haar promotie hoogleraar criminologie in Nijmegen, en schreef ondertussen romans.<\/p>\n

Ik voelde me\u00a0met haar verwant. Ik ben, net als zij, van jongs af aan verontwaardigd geweest over het feit dat je als meisje zo anders werd behandeld als wanneer je een jongen bent. Ik heb nooit van massa’s gehouden, en ben, net zoals zij dat was, sceptisch wanneer iedereen opeens hetzelfde denkt. Het was dan ook verrassend om te zien hoe veel meer overeenkomsten we hebben. Haar onhandigheid bijvoorbeeld (toen ze dood was vertelde een van degenen die bij de plechtigheid was dat hij haar vermogen om bij een receptie een toastje met pat\u00e9 zo te eten dat de pat\u00e9 op haar wang bleef zitten zo zou missen), haar ‘losgeslagen’ periode in haar studietijd, haar verlegenheid, haar problemen met onder de knie te krijgen hoe je je in allerlei sociale situaties gedraagt. Ze leerde bijvoorbeeld pas rond haar zestigste dat je, wanneer je in gezelschap bent, niet plotseling (bijvoorbeeld terwijl iemand aan het praten is) hoort op te staan onder het mompelen van ‘Ik ga nu weg’. Die neiging om plotseling weg te willen uit een sociale situatie ken ik.<\/p>\n

In het boek zegt iemand dat ze ‘geen autist’ was, maar wel eigenschappen had die daar op leken. Of ze autist was of niet doe er niet toe, maar het feit dat ze het net zo goed zou kunnen zijn laat zien dat autisme niet een etiket hoeft te zijn dat iemand neerhaalt; haar eigenzinnige kijk op de wereld heeft juist zo veel bijgedragen omdat die kijk eigenzinnig was, en het is heel goed voorstelbaar dat die kijk een ‘autistische’ kijk was.<\/p>\n

In de tijd dat ik in Leiden woonde, heeft ze daar drie lezingen gehouden, die geheel aan mij voorbij zijn gegaan. Ze heeft ze gegeven rond de tijd dat mijn jongste zoon werd geboren. Ik wijdde me volledig aan die zwangerschap: drie maanden daarvoor had mijn broer zelfmoord gepleegd, en ik heb toen mijn ongeboren kind beloofd er volledig voor hem\/haar te zijn, en het verdriet en de gedachten over mijn broer uit te stellen tot na de geboorte. Ik had geen aandacht meer over voor Andreas Burnier toen.<\/p>\n

Andreas heeft er, bijna als vanzelfsprekend, voor gekozen om haar kinderen in pleeggezinnen te laten opgroeien (haar ouders wilden het niet, en zij had het idee dat ieder ander beter voor ze kon zorgen dan zijzelf). Ik prijs mezelf heel gelukkig dat ik daarin van haar verschil (ook al ken ik die twijfels over of ik wel geschikt ben als moeder maar al te goed).<\/p>\n

Andreas Burnier (foto van de aan haar gewijde website)<\/figcaption><\/figure>\n

In feite is al haar werk, zowel de romans als haar essays en haar wetenschappelijke werk, gewijd aan het bestrijden van het kwaad, van het fascisme, dat ze onder andere definieerde als ‘mensen behandelen op basis van uiterlijke kenmerken’. Dat kun je psychologisch duiden (haar onderduiktijd was sowieso traumatisch, en dat er nooit over gesproken kon worden omdat haar leed in het niet viel vergeleken bij de overlevenden uit concentratiekampen en ook die nooit over die tijd spraken maakte het des te traumatischer), maar daarmee doe je, vind ik, afbreuk aan haar betekenis. Ze was als geen ander in staat om haar licht zo te laten schijnen op zaken die met goed en kwaad te maken hadden dat je het duidelijk kon zien.<\/p>\n

Het enige dat ik niet goed begrijp is dat ze, toen ze laat in haar leven terugkeerde naar haar Joodse wortels, en actief het Jodendom ging beleven, niet geprotesteerd heeft tegen het erfelijke karakter daarvan, tegen het feit dat je alleen Joods kunt zijn wanneer je moeder dat was (ze heeft er wel voor gestreden dat ook een Joodse vader voldoende zou zijn, overigens). Dat lijkt in tegenstrijd met haar antifascistische houding.<\/p>\n

Ik kan er alleen zelf een antwoord op gegeven: het was simpelweg inconsequent, en ‘Jede Konsequenz f\u00fchrt zum Teufel’.<\/p>\n

Deze biografie raad ik aan iedereen aan die houdt van de vlijmscherpe blik van een buitenstaander, al was het alleen maar om een perfecte leeswijzer te hebben voor het werk van Anderas Burnier.<\/p>\n

\u00a0Gegevens<\/h3>\n
Andreas Burnier, Metselaar van de wereld<\/a>,<\/address>\n
ISBN 9789045028644<\/address>\n
Elisabeth Lockhorn<\/address>\n

Oh ja: dit boek kun je natuurlijk het best kopen in een echte boekwinkel<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Voor wie Andreas Burnier niet kent: zij (niet hij) was een intellectueel zeer begaafde, zeer breed ge\u00efnteresseerde, zeer eigenzinnige vrouw, wetenschapper, romanschrijver, essayist. Ik heb destijds veel van haar boeken gelezen, en was altijd blij wanneer ze haar commentaar gaf op maatschappelijke ontwikkelingen in de vorm van ingezonden brieven, interviews of essays. Met veel plezier Meer lezen<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":831,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"","footnotes":""},"categories":[5,3],"tags":[74,65],"class_list":["post-829","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-autisme","category-boeken","tag-andreas-burnier","tag-diversiteit"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-content\/uploads\/andreasburnier.jpg?fit=420%2C420&ssl=1","jetpack-related-posts":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/829","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=829"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/829\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3199,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/829\/revisions\/3199"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/831"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=829"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=829"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=829"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}