{"id":711,"date":"2014-09-05T17:54:46","date_gmt":"2014-09-05T17:54:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/?p=711"},"modified":"2021-11-23T06:54:21","modified_gmt":"2021-11-23T06:54:21","slug":"asperger-en-uitstelgedrag","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/2014\/09\/asperger-en-uitstelgedrag\/","title":{"rendered":"Asperger en uitstelgedrag"},"content":{"rendered":"

Procrastinatie heet het, met een prachtig woord: uitstelgedrag. Ernst leidt daar in enorme mate aan. Zijn therapeut (die er helaas mee is gestopt; hij heeft nu niemand meer die hem goed kan coachen) zei het zo: Je executief doet het niet.<\/p>\n

Dat houdt in dat hij heel veel moeite heeft om aan allerlei taken te beginnen (bijvoorbeeld alleen al bij de elke dag terugkerende taak van uit bed komen), en heel veel moeite heeft om iets af te maken.<\/p>\n

Het hoort bij z’n Asperger-stoornis (en zit ‘m enorm in de weg), maar ik begreep nooit goed hoe dat kwam. Tot ik (opnieuw) hoorde over de idee\u00ebn van Roy Baumeister over wilskracht (hij heeft er een boek aan gewijd: Wilskracht<\/a>). <\/p>\n

\"Uitstelgedrag
Lastig om te beginnen met opruimen<\/figcaption><\/figure>\n

Zijn idee (ondersteund door allerlei experimenten) is dat iedereen een gelimiteerde hoeveelheid wilskracht heeft. Je `verbruikt je wilskracht’, en wanneer het op is moet je de tijd hebben om bij te laden. Je wordt moe van het moeten inzetten van je wilskracht, en op een gegeven moment red je het niet meer.<\/p>\n

Een voorbeeld is wanneer je je hebt voorgenomen om geen chocola of cake te eten, en er staat een grote schaal met bonbons en cake bij het koffiezetapparaat op je werk. Elke keer dat je daar langs loopt, moet je je wilskracht inzetten om niet aan je verlangen toe te geven. Als je moe bent, als je eigenlijk al lang je lunch had moeten nemen, of als je de hele ochtend vervelend werk hebt moeten doen dat nou eenmaal gedaan moet worden, is er grote kans dat je niet aan de verleiding kunt weerstaan, terwijl dat op andere momenten misschien veel gemakkelijker lukt.<\/p>\n

De ironie is trouwens dat \u00e9\u00e9n van de manieren om je wilskracht weer `bij te vullen’ is om je bloedsuikerniveau op peil te krijgen: door te eten dus.<\/p>\n

Beslissingen<\/h2>\n

Maar het saillante punt is dat je wilskracht niet alleen “verbruikt” wanneer je wilskracht benut, maar dat ook elke beslissing die je neemt (of niet neemt, maar waar je over nadenkt) je voorraad wilskracht verbruikt. Letterlijk elke beslissing.<\/p>\n

Ik ken dit uit ervaring wanneer we op de motor op vakantie gaan bijvoorbeeld. Als ik voorop rij, en dus steeds moet beslissen hoe we rijden (nu we geholpen worden door een navigatiesysteem vergt die taak minder beslissingen, al moet je nog steeds nadenken of je een heel smal weggetje in wilt rijden of dat overslaat), wordt het voor mij bijna onmogelijk om te beslissen waar we stoppen om te eten.<\/p>\n

Dat is talloze malen voorgekomen: ik rij dan door en door. Dat komt door de combinatie voedsel-nodig en teveel beslissingen genomen. M’n wilskracht is dan opgebruikt, en kan dan dus niet meer besluiten om ergens te stoppen.<\/p>\n

\"restaurant
Stoppen lukt alleen maar als ik niet uitgehongerd ben<\/figcaption><\/figure>\n

Asperger<\/h2>\n

Toen ik las dat je wilskracht wordt verbruikt door het nemen van beslissingen, bedacht ik hoe het komt dat veel mensen met Asperger zulk ongelofelijk uitstelgedrag kennen. Ze kunnen niet filteren <\/a>wat er via (al) hun zintuigen binnenkomt, en zijn dus voortdurend bezig beslissingen te nemen over waar ze geen aandacht aan mogen geven (het is een inspanning om ergens geen aandacht aan te geven!). Ze voelen sociale interacties niet “vanzelf” aan, en zijn dus voortdurend bezig beslissingen te nemen, op basis van wat ze waarnemen, over wat een ander eigenlijk bedoelt, of hoe een ander zich eigenlijk voelt.<\/p>\n

Dat verloopt allemaal via beslissingen, in plaats van, zoals “bij ons”, via een automatisme, op zo’n manier dat je nauwelijks een (bewuste) beslissing hoeft te nemen. Mensen met Asperger zijn steeds bezig beslissingen te nemen waar “wij” dat niet hoeven, en hebben hun voorraad wilskracht dus veel en veel sneller opgebruikt.<\/p>\n

Wat kun je er tegen doen?<\/h2>\n