{"id":673,"date":"2014-07-31T13:10:46","date_gmt":"2014-07-31T13:10:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/?p=673"},"modified":"2021-11-23T06:54:57","modified_gmt":"2021-11-23T06:54:57","slug":"autisme-en-ego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/2014\/07\/autisme-en-ego\/","title":{"rendered":"Autisme en Ego"},"content":{"rendered":"

Autisme (Asperger is een van de verschijningsvormen van autisme) komt van het Griekse woord `autos’, dat zelf betekent. Op zichzelf gericht, betekent het zo ongeveer, en dat is hoe mensen met autisme vaak worden gezien: egocentrisch, ego\u00efstisch misschien zelfs, op zichzelf gericht, zichzelf in het middelpunt van de wereld zettend.<\/p>\n

Het wrange is dat mensen met autisme geen `zelf’ hebben, althans, geen `zelf’ zoals andere mensen dat hebben. Dat is heel moeilijk voor te stellen. Er is geen scherpe grens tussen het ik en de rest van de wereld. Zoals Martine Delfos het zegt: de ik-ander differentiatie komt niet goed op gang<\/a>. \u00a0Bij mensen met Asperger komt pas heel laat in hun leven het besef op gang dat ze afgescheiden zijn van de rest van de wereld, en dat andere mensen op eenzelfde (maar net andere) manier afgescheiden zijn van de rest van de wereld. Dat besef kan ook niet komen, en als het komt is het nooit zo vanzelfsprekend als bij “ons”.
\n<\/p>\n

Het “zelf” construeren<\/h2>\n

Dat gebrek aan een “zelf” zorgt er vaak voor dat mensen met Asperger lange tijd in hun leven een ander als voorbeeld nemen om “iemand” te worden. Ze kunnen iemands uiterlijk overnemen, of iemands gedrag.<\/p>\n

Dat heeft ook een functie: op die manier leert iemand met Asperger – via het gedrag van een ander – om zich wat beter in de wereld te bewegen. Voor wie “gekopieerd” wordt kan dat heel vervelend lijken; zie het maar als een compliment.<\/p>\n

Het ego en de wereld<\/h2>\n

Dat mensen met Asperger\u00a0 (daar spreek ik over, omdat ik samenleef met een partner die Asperger heeft) vrijwel geen zelf hebben kun je bijvoorbeeld zien aan het feit dat zo iemand \u00a0geen onderscheid lijkt te maken tussen zichzelf en de wereld. Vraag je hoe het met iemand gaat, dan kun je als antwoord krijgen dat het slecht gaat, en dan een verhandeling krijgen over Israel en Gaza, of over de afbraak van de sociale voorzieningen.<\/p>\n

Zoiets kent iedereen wel in enige mate: je kunt je neerslachtig gaan voelen door het nieuws. Maar bij iemand met Asperger is het veel meer dan dat. Het is alsof hoe hij of zij zich voelt hetzelfde is als hoe het met de wereld gaat. Er is geen onderscheid. “Gewone” mensen zullen ook eerder verdrietig worden over een neergestort vliegtuig met veel Nederlanders dan over een verre oorlog met nog veel meer doden; dat onderscheid is er voor mensen met autisme veel minder.<\/p>\n

Dat maakt het leven zwaar, voor mensen met Asperger, want op de een of andere manier hebben ze een scherp oog voor alles wat niet klopt, wat niet harmonieus gaat, wat onrechtvaardig is. Voor iemand met Asperger is de uitdrukking “Verbeter de wereld, begin bij jezelf” dus vreemd: het \u00e9\u00e9n is hetzelfde als het ander; als je bij jezelf zou beginnen zou je de wereld in de steek laten, die net zo bij jou hoort als jijzelf. Daarom is het ook zo voorstelbaar dat het voor iemand met Asperger erg moeilijk is om daadwerkelijk iets constructiefs te gaan doen: waar zou je moeten beginnen?<\/p>\n

Het eigen ego en andere ego’s<\/h2>\n
\"Spiegel
Wie ben ik? is voor iemand met Asperger lastig te beantwoorden<\/figcaption><\/figure>\n

Het is daarmee ook te begrijpen dat het lastig is, voor iemand met Asperger, om te leren begrijpen dat andere mensen ook een “zelf” hebben, en dat die “zelven” anders zijn dan het zelf van degene met Asperger. Dat eigen zelf (het ik) is tenslotte niet goed ontwikkeld; het is een concept dat lastig te bevatten is.<\/p>\n

Dat is – denk ik – de voornaamste reden dat het lijkt alsof mensen met Asperger geen empathie hebben (zie Asperger en Empathie<\/a>): ze kunnen zich moeilijk in de situatie van iemand anders verplaatsen omdat ze geen ingebouwd gevoel hebben voor dat “zelf” van een ander. Het verklaart ook hoe het komt dat mensen met Asperger juist enorm goed kunnen aanvoelen hoe een ander zich voelt: als een ander zich verdrietig voelt, kan iemand met Asperger zich ook verdrietig gaan voelen: het \u00e9\u00e9n is – weer – vrijwel hetzelfde als de ander.<\/p>\n

Aan de andere kant wordt vaak ook pijnlijk duidelijk dat een ander echt een ander<\/em> is. Wanneer iemand kwaad in de zin heeft, of – in de ogen van degene met Asperger – bijdraagt aan wat er mis gaat in de wereld, wordt zo iemand (voor degene met Asperger) een stoorzender, iemand die niet bij het geheel hoort. Dat is misschien de reden dat mensen met Asperger de neiging hebben om – naar “ons” idee – sterk zwart-wit te denken over mensen. Mensen zijn voor hen nogal eens helemaal goed of helemaal fout.<\/p>\n

Egocentrisch?<\/h2>\n

Hoe komt het dan dat mensen met Asperger zo vaak egocentrisch lijken, of zelfs als ego\u00efstisch gezien worden?<\/p>\n

Tijdens een ruzie bijvoorbeeld, zal iemand met Asperger niet willen luisteren naar hoe iets voor jou voelt, of hoe jij iets bedoelde (ruzies kunnen bijvoorbeeld gemakkelijk ontstaan doordat degene met Asperger iets wat je zegt helemaal letterlijk opvat, terwijl je iets heel anders bedoelt). Het gaat op zo’n moment alleen om de gevoelens van degene met Asperger (al is dat voor hen precies andersom). Dat komt omdat op zo’n moment het idee dat anderen ook een “zelf” hebben, dat niet gelijk is aan het zelf van degene met Asperger, helemaal wegvalt: bij een ruzie wordt het vrijwel onmogelijk om nog te beseffen dat anderen andere “ego’s” zijn. Op zo’n moment is er weer slechts \u00e9\u00e9n gevoel, dat van de gehele wereld, dat van de persoon met Asperger.<\/p>\n

Een andere reden is de halsstarrigheid van mensen met Asperger, waardoor het lijkt of ze altijd gelijk willen hebben (en alsof ze dus een “veel te groot ego” hebben). Die halsstarrigheid heeft te maken met het gevoel dat de wereld \u00e9\u00e9n is, en niet afhangt van hoe je er tegen aan kijkt (wat weer logisch is wanneer er niet vele mensen met hun eigen ego in rondlopen). Zie ook De wereld in een Spreadsheet<\/a>.<\/p>\n

Ego’s<\/h2>\n
\"Een
Jezelf groter maken dan je bent<\/figcaption><\/figure>\n

Het woord ego betekent niet alleen maar een “zelf”, maar staat ook voor iets dat zich kan laten opblazen. Iemand met een “groot ego” loopt naast z’n schoenen, pretendeert meer te zijn dan wie hij of zij is.<\/p>\n

Ik vind het altijd opvallend dat mensen met Asperger inderdaad nauwelijks gevoel hebben voor ego’s die niet samenvallen met wie iemand is. Ze kijken dwars door de facade van iemand die zijn “zelf” belangrijker maakt; ze zien dat iemands gedrag niet klopt met hoe hij of zij zich voelt. Ze hebben een uiterst gevoelige antenne voor “onecht”.<\/p>\n

Dat is ook zo’n oorzaak voor ruzies: mensen met Asperger zullen nooit omzichtig omgaan met het beeld dat iemand van zichzelf probeert te scheppen, omdat ze dat beeld simpelweg niet of nauwelijks zien. Ze zien alleen iemand met onecht gedrag. Ze kunnen daardoor extreem tactloos reageren op iemand die z’n “zelf” probeert te verbergen achter een groot ego.<\/p>\n

Die eigenschap is lastig voor mensen met Asperger: ruzie krijgen zonder dat je begrijpt waarom is erg lastig en vervelend. Maar voor mij is het een van de mooie kanten van Asperger: het totaal gebrek aan inzicht in “Ego’s”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Autisme (Asperger is een van de verschijningsvormen van autisme) komt van het Griekse woord `autos’, dat zelf betekent. Op zichzelf gericht, betekent het zo ongeveer, en dat is hoe mensen met autisme vaak worden gezien: egocentrisch, ego\u00efstisch misschien zelfs, op zichzelf gericht, zichzelf in het middelpunt van de wereld zettend. Het wrange is dat mensen Meer lezen<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":676,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[15,40,11],"class_list":["post-673","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-autisme","tag-echt-en-onecht","tag-emoties","tag-empathie"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-content\/uploads\/ErnstFriedRkerk.jpg?fit=1024%2C691&ssl=1","jetpack-related-posts":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/673","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=673"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/673\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3208,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/673\/revisions\/3208"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/676"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}