{"id":447,"date":"2013-08-07T17:08:41","date_gmt":"2013-08-07T17:08:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/?p=447"},"modified":"2021-11-23T06:57:29","modified_gmt":"2021-11-23T06:57:29","slug":"asperger-en-boosheid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/2013\/08\/asperger-en-boosheid\/","title":{"rendered":"Asperger en boosheid"},"content":{"rendered":"

Woedeaanvallen heeft elk klein kind wel eens. Bij kinderen met Asperger (ASS) zijn die woedeaanvallen tot op veel hogere leeftijd normaal, en als iemand met ASS volwassen is zijn er soms diezelfde woedeaanvallen, maar vaker is er een soort van algehele boosheid op de wereld, een teleurgesteld zijn in de mensheid. Als je de partner bent van iemand met ASS (of op een andere manier een band hebt) is die woede vaak lastig te begrijpen en het is vooral ook lastig hoe je er mee om kunt gaan.<\/p>\n

Woede komt voort uit onmacht, en van een baby is woede gemakkelijk te begrijpen: een baby voelt honger, rare gevoelens in z’n buik, pijn, maar heeft geen flauw idee wat dat allemaal is. Een pasgeboren baby kan echt in paniek raken van dat soort gevoelens. Na verloop van tijd leert een baby dat er troost zal komen, dat die rare gevoelens weer over zullen gaan, en de paniek verdwijnt. Naarmate een baby meer controle over zichzelf en z’n omgeving krijgt, komen er ook verlangens om iets voor elkaar te krijgen: hij ziet iets dat hij wil hebben, maar kan er niet bij. Dan kunnen er woedeaanvallen uit frustratie ontstaan. Hoe meer een kind leert hoe het zelf bij kan dragen aan het stillen van een verlangen (en hoe meer het kind leert om verlangens uit te stellen), hoe minder de woedeaanvallen.<\/p>\n

Voor iemand met ASS is dat allemaal veel lastiger. Als je alle details ziet is het lastig generaliseren. Het duurt veel langer voor je uit de steeds veranderende vlekken die je waarneemt de dingen om je heen begint te zien. Het verschil tussen jouzelf en de rest van de wereld leer je daardoor ook niet begrijpen. En als je, op veel latere leeftijd, begint te begrijpen hoe de dingen mechanisch werken, is dat hoe je alles onder controle probeert te krijgen.<\/p>\n

Mensen blijven daardoor onbegrijpelijk. Die hebben een eigen identiteit, een eigen wil, die anders is als die van jouzelf. Omdat de rest van de wereld en jij \u00e9\u00e9n zijn (je hebt geen eigen “ik”) is dat iets dat niet te begrijpen valt. De woede uit onmacht die “gewone” kinderen op jonge leeftijd hebben blijft veel en veel langer bestaan.<\/p>\n

Doordat je niet kunt generaliseren zijn gevoelens ook veel moeilijker. Elke keer dat je iets voelt verschilt dat van een vorige keer. Elk gevoel is dus nieuw. Elk gevoel is beangstigend, en het is (later) onmogelijk om iets te vertellen over wat je voelt: je moet dan alle details vertellen, alle context. Je krijgt gevoelens niet onder controle, je krijgt er geen grip op.<\/p>\n

Daar komt nog iets anders bij. Als je je probeert voor te stellen dat je “ik”-gevoel de hele wereld omvat (de dingen en de levende wezens waaronder mensen), dan is het te begrijpen dat alles wat er in jouw ogen mis is met de wereld hard aankomt. Dat er een enorme urgentie is om de problemen van de wereld op te lossen.<\/p>\n

Dat oplossen doe je door je strategie die je hebt geleerd over hoe dingen werken toe te passen: analytisch, je benadert de wereld als een mechaniek dat kapot is en gerepareerd moet worden. Dat een samenleving uit mensen bestaat en dat hoe mensen in elkaar zitten nou eenmaal betekent dat er gemakkelijk van alles mis loopt, dat kan alleen maar door heel hard na te denken begrepen worden ….. Als je de wereld mechanisch bekijkt is het onbegrijpelijk dat er nog honger bestaat, dat er onrechtvaardigheid bestaat. Dat zijn problemen die prima zijn op te lossen. Mensen zijn dus te dom, of ze zijn kwaadaardig.<\/p>\n

\"man
Of zijn ze volkomen ge\u00efndoctrineerd?(Cadena, van Luis Quintero)<\/figcaption><\/figure>\n
<\/div>\n

Dat die oplossing niet komt, raakt aan jou als persoon. Het is dus geen wonder dat veel mensen met ASS woedend zijn op de wereld, teleurgesteld in mensen.<\/p>\n

Begrijpen is \u00e9\u00e9n ding; er mee omgaan is veel lastiger. Hoe doe je dat?<\/p>\n

Wat je in ieder geval niet moet doen is om de zonnige kant van de zaak te laten zien, om te gaan uitleggen dat het juist zo mooi is dat er zo veel goed gaat. Voor mij is dat erg lastig: ik probeer nou juist van alles het positieve te bekijken. Dat dat niet helpt komt niet alleen doordat de ander dan de neiging krijgt om juist z’n eigen standpunt te verdedigen. Het is ingewikkelder.<\/p>\n

Als iemand met ASS vertelt wat er allemaal mis is in de wereld, en hoe erg dat is, praat hij eigenlijk over z’n gevoelens. Dat is moeilijk voor te stellen, maar zo is het voor iemand met ASS. Er is geen onderscheid tussen z’n gevoelens en wat die gevoelens veroorzaakt. Een aanpak in de zin van “de feiten zijn zus, en ik reageer daar zo op omdat ik er op een bepaalde manier tegenaan kijk; ik kan er ook op een andere manier tegenaan kijken” werkt niet bij iemand met ASS.<\/p>\n

Ik denk dus dat je het op die manier kunt opvatten: als iemand met ASS praat over z’n woede en z’n teleurstelling in mensen, praat hij eigenlijk over z’n gevoelens. Het beste wat je dus kunt doen is luisteren.<\/p>\n

Dat is veel lastiger dan het klinkt, omdat er in zo’n verhaal vaak mededelingen voor komen die volgens jou niet kloppen. Je hebt de neiging die misverstanden op te helderen, omdat daardoor het zwarte beeld een stuk lichter wordt. Die neiging moet je zien te weerstaan. Probeer het echt te zien als een verhaal over iemands gevoelens.<\/p>\n

Ik denk dat dat ook het enige is dat je kunt doen: het verlichten, daartoe ben je onmachtig. Dat kan veel beter op andere momenten, als je samen iets leuks doet: *dat* verlicht. Het is aan degene met ASS zelf om dat tegen elkaar af te wegen, de zwaarte van de woede en teleurstelling, en de vreugde van samen dingen doen, van kijken naar wat mooi is.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Woedeaanvallen heeft elk klein kind wel eens. Bij kinderen met Asperger (ASS) zijn die woedeaanvallen tot op veel hogere leeftijd normaal, en als iemand met ASS volwassen is zijn er soms diezelfde woedeaanvallen, maar vaker is er een soort van algehele boosheid op de wereld, een teleurgesteld zijn in de mensheid. Als je de partner Meer lezen<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":462,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"","footnotes":""},"categories":[5,6],"tags":[40,11,66,10],"class_list":["post-447","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-autisme","category-samenleven","tag-emoties","tag-empathie","tag-neurodiversiteit","tag-partner"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-content\/uploads\/870_16368.jpg?fit=600%2C450&ssl=1","jetpack-related-posts":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/447","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=447"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/447\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3217,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/447\/revisions\/3217"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/462"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sylviastuurman.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}